Niedoczynność tarczycy a wypadanie włosów – czy wyniki „w normie” zawsze oznaczają brak problemu? Case study z gabinetu trychologicznego.
Hormony tarczycy – głównie tyroksyna (T4) i trójjodotyronina (T3) – odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowego stanu skóry głowy i kondycji włosów. Zaburzenia ich wydzielania mogą prowadzić do pogorszenia stanu mieszków włosowych i wypadania włosów, szczególnie na tle telogenowym.
Dlaczego niedoczynność tarczycy wpływa na włosy?
W każdej komórce naszego organizmu, w tym w mieszkach włosowych, znajdują się receptory hormonów tarczycy. Niedobór T3 i T4 prowadzi do ich osłabienia, a także spowolnienia metabolizmu – co skutkuje gorszym odżywieniem cebulek włosowych. Włosy stają się wówczas suche, matowe, łamliwe i osłabione, co z czasem może prowadzić do ich nadmiernego wypadania.
Objawy niedoczynności tarczycy – nie tylko wypadanie włosów
Poza wypadaniem włosów, niedoczynność tarczycy może manifestować się szeregiem innych objawów:
- Ogólne i neurologiczne: przewlekłe zmęczenie, senność, problemy z koncentracją i pamięcią, obniżony nastrój, depresja.
- Metaboliczne: przyrost masy ciała, uczucie zimna, bradykardia (wolne tętno), zaparcia.
- Skórne: sucha, szorstka skóra, łamliwe paznokcie, obrzęk twarzy, powiek i dłoni (tzw. obrzęk śluzowaty).
- Hormonalne: zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, obniżone libido.
Objawy te mogą występować pojedynczo lub współistnieć, w zależności od stopnia zaburzeń hormonalnych.
Diagnostyka u trychologa – jakie badania warto wykonać?
W przypadku pacjentów z łysieniem telogenowym, obserwowanym w badaniu trichoskopowym, trycholog powinien rozpocząć diagnostykę w kierunku zaburzeń ogólnoustrojowych. Kluczowe jest wykonanie badań poziomu hormonów tarczycy:
- TSH (hormon przysadki mózgowej)
- fT3 i fT4 (wolne frakcje hormonów tarczycy)
Uwaga: samo TSH nie wystarczy do oceny funkcjonowania tarczycy – informuje jedynie o aktywności przysadki, a nie o stężeniu aktywnych hormonów tarczycowych we krwi.
Case study – łysienie telogenowe przy „prawidłowych” wynikach
Kilka miesięcy temu do mojego gabinetu zgłosiła się 32-letnia pacjentka z zaawansowanym łysieniem telogenowym. Wyniki podstawowych badań tarczycowych (TSH, fT3, fT4) znajdowały się w granicach normy laboratoryjnej, jednak nie były optymalne.
Wyniki początkowe pacjentki:
- Niedobór witaminy B12
- TSH, fT3, fT4 – w zakresie referencyjnym, ale fT4 na bardzo niskim poziomie
Zaleciłam konsultację endokrynologiczną i wykonanie USG tarczycy. Badanie wykazało obecność guzków hiperplastycznych, jednak lekarz nie wdrożył leczenia farmakologicznego ze względu na brak przekroczenia norm referencyjnych. Pacjentka została pozostawiona jedynie z zaleceniem obserwacji.
Dalsza diagnostyka po kilku miesiącach:
Po powrocie pacjentki do Polski zleciłam ponowne, rozszerzone badania:
- Morfologia z rozmazem
- TSH, fT3, fT4
- Anty-TPO, anty-TG
- Żelazo, ferrytyna
- Witamina B12, kwas foliowy
- 25-OH D (witamina D)
- Miano przeciwciał
Wyniki wykazały prawidłowe poziomy żelaza, ferrytyny, witaminy B12, kwasu foliowego i D3. Przeciwciała przeciwtarczycowe również nie były podwyższone.
Analiza wyników „trójki tarczycowej”:
- TSH: 1,37 µIU/ml (norma: 0,27–4,2) – wartość optymalna
- fT3: 4,74 pmol/l (norma: 3,1–6,8) – 44,4% normy
- fT4: 12,93 pmol/l (norma: 12–22) – 9,09% normy
Ważne: Za prawidłowe funkcjonowanie tarczycy uważa się sytuację, gdy poziomy fT3 i fT4 mieszczą się powyżej 50% zakresu referencyjnego, najlepiej 60–90%.
Pomimo wyników „w normie”, organizm pacjentki wykazywał objawy wskazujące na kompensowaną niedoczynność tarczycy – konwersja T4 do T3 była wzmożona, co może oznaczać, że tarczyca pracuje na granicy swoich możliwości.
Zalecenia terapeutyczne – jak pomóc pacjentce?
1. Dieta i styl życia
- Zmiana sposobu żywienia na bardziej urozmaicony i bogaty w mikroelementy.
- Zbilansowanie makroskładników i wsparcie pracy wątroby.
2. Suplementacja
- Cynk i miedź – wspomagają konwersję T4 do T3
- Selen i jod organiczny – uzupełnienie niedoborów związanych z pracą tarczycy
- Witamina D3 (2000 IU dziennie)
- Kwasy omega-3 (EPA/DHA – 2g dziennie)
3. Terapia trychologiczna
- Zabiegi mezoterapii mikroigłowej
- Infuzja tlenowa dla poprawy ukrwienia i dotlenienia skóry głowy
- Pielęgnacja stymulująca wzrost włosów z zastosowaniem:
- ekstraktu z komórek macierzystych szwajcarskiej jabłoni
- kofeiny
- melatoniny
- witaminy B3
W trychologii kluczowa jest analiza nie tylko wyników badań, ale przede wszystkim objawów pacjenta. Praca tarczycy może być zaburzona mimo wyników w normie – szczególnie, jeśli są one na dolnych granicach referencyjnych.
W przypadku przewlekłego wypadania włosów warto przeprowadzić pełną diagnostykę tarczycową (TSH, fT3, fT4, przeciwciała tarczycowe) oraz ocenić parametry odżywienia organizmu. Tylko wielopłaszczyznowe podejście może zapewnić skuteczne i długofalowe efekty terapeutyczne.
Katarzyna Popko – dietetyk kliniczny i trycholog z 11-letnim doświadczeniem w pracy z pacjentami. Absolwentka studiów magisterskich z zakresu Technologii Żywności i Żywienia Człowieka oraz studiów podyplomowych z Trychologii kosmetyczno-leczniczej.
Specjalizuje się w wielopłaszczyznowym podejściu do problemów zdrowotnych, łącząc wiedzę z dietetyki i trychologii. W swojej praktyce pracuje z osobami z zaburzeniami hormonalnymi (w tym tarczycy), chorobami autoimmunologicznymi, PCOS, problemami skórnymi i łysieniem. Regularnie poszerza swoje kompetencje na szkoleniach i konferencjach branżowych. www.trychodieta.pl
