Łysienie plackowate – nowe możliwości terapii. Co warto wiedzieć o ritlecytynibie?

Ewa Cognac – trycholożka

Po zapoznaniu się z artykułem opublikowanym na portalu TERMEDIA w dniu 15.04.2026 r., autorstwa lek. Mikołaja Jankowiaka pt. „Łysienie plackowate – obiecujące wyniki trzyletniej terapii ritlecytynibem”, postanowiłam przedstawić ten temat również z perspektywy trychologicznej, uwzględniając praktyczne znaczenie dla specjalistów pracujących z osobami cierpiącymi na łysienie plackowate.

Łysienie plackowate (alopecia areata) to choroba, z którą coraz częściej zgłaszają się klienci do gabinetów trychologicznych. Choć trycholog nie prowadzi leczenia, jego rola w procesie diagnostycznym i wsparciu chorego jest niezwykle istotna. Znajomość mechanizmów choroby, objawów oraz nowoczesnych metod leczenia łysienia plackowatego pozwala na szybką reakcję i właściwe pokierowanie do lekarza dermatologa.

W artykule przedstawiam aktualną wiedzę na temat choroby oraz jedną z najnowszych terapii – ritlecytynib, który wzbudza duże zainteresowanie w dermatologii.

Czym jest łysienie plackowate (alopecia areata)?

Łysienie plackowate to przewlekła choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym, która prowadzi do niebliznowaciejącej utraty włosów. Etiopatogeneza nie jest do końca poznana, jednak kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego.

W przebiegu choroby układ immunologiczny atakuje mieszki włosowe, traktując je jako zagrożenie. W efekcie dochodzi do zahamowania wzrostu włosa i jego wypadania. Objawy łysienia plackowatego najczęściej obejmują nagłe pojawienie się ognisk wyłysienia na skórze głowy, ale choroba może dotyczyć także brwi, rzęs czy innych obszarów ciała.

Z punktu widzenia trychologa niezwykle ważne jest szybkie rozpoznanie charakterystycznych zmian oraz objawów alarmowych. Wczesna rozpoznanie łysienia plackowatego i skierowanie do dermatologa zwiększają szanse na skuteczne leczenie i odrost włosów.

Ritlecytynib – nowoczesna terapia łysienia plackowatego

Ritlecytynib to innowacyjny lek stosowany w leczeniu łysienia plackowatego, należący do grupy inhibitorów JAK (Janus Kinase). Jest to terapia celowana, która działa na poziomie mechanizmów immunologicznych odpowiedzialnych za rozwój choroby.

Lek pomaga wyciszyć reakcję układu odpornościowego, który błędnie atakuje mieszki włosowe i powoduje wypadanie włosów. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod leczenia, takich jak kortykosteroidy czy leki immunosupresyjne, terapia inhibitorami JAK jest bardziej ukierunkowana i może przynosić lepsze efekty u pacjentów z ciężkimi postaciami choroby.

Warto zaznaczyć, że wcześniej stosowane metody obejmowały także leczenie miejscowe z użyciem silnych alergenów kontaktowych, jednak ich skuteczność była zmienna i często ograniczona.

Co to są inhibitory JAK i dlaczego są ważne?

Inhibitory JAK to nowoczesna grupa leków wykorzystywana w leczeniu chorób autoimmunologicznych i zapalnych, w tym łysienia plackowatego. Ich działanie polega na blokowaniu enzymów zwanych kinazami janusowymi, które uczestniczą w przekazywaniu sygnałów zapalnych w komórkach układu odpornościowego.

W chorobach takich jak alopecia areata dochodzi do nadaktywności szlaku JAK-STAT, co prowadzi do nieprawidłowej reakcji immunologicznej i uszkodzenia mieszków włosowych. Zastosowanie inhibitorów JAK pozwala wyciszyć ten proces, zmniejszyć stan zapalny oraz stworzyć warunki do ponownego wzrostu włosów.

Leki z tej grupy znajdują zastosowanie również w terapii atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, reumatoidalnego zapalenia stawów oraz nieswoistych chorób zapalnych jelit. W kontekście trychologii ich znaczenie stale rośnie, ponieważ stanowią jedną z najbardziej obiecujących metod leczenia łysienia plackowatego.

Do przykładów inhibitorów JAK należą m.in. ritlecytynib, baricytynib, tofacytynib oraz upadacytynib.

Skuteczność ritlecytynibu – co mówią badania?

Dane z badań klinicznych wskazują, że ritlecytynib może znacząco poprawiać stan pacjentów z łysieniem plackowatym, szczególnie w jego ciężkich postaciach. Trzyletnia obserwacja pacjentów wykazała utrzymującą się poprawę odrostu włosów oraz wzrost skuteczności terapii wraz z czasem jej trwania.

W wielu przypadkach odnotowano nie tylko odrost włosów na skórze głowy, ale także regenerację brwi i rzęs, co ma ogromne znaczenie dla komfortu psychicznego pacjentów. Istotnym aspektem jest również korzystny profil bezpieczeństwa terapii, pod warunkiem odpowiedniego nadzoru lekarskiego.

Nowoczesne leczenie łysienia plackowatego z wykorzystaniem inhibitorów JAK daje realną nadzieję osobom, które wcześniej nie reagowały na standardowe metody terapeutyczne.

Rola trychologa w diagnostyce i wsparciu pacjenta

Choć trycholog nie prowadzi leczenia farmakologicznego łysienia plackowatego, jego rola w całym procesie terapeutycznym jest niezwykle ważna. To często właśnie trycholog jako pierwszy rozpoznaje objawy choroby i inicjuje dalszą diagnostykę.

W codziennej praktyce trychologicznej kluczowe znaczenie ma przeprowadzenie szczegółowego wywiadu oraz ocena skóry głowy i włosów. Rozpoznanie charakterystycznych cech łysienia plackowatego pozwala na szybkie skierowanie klienta do dermatologa.

Równie istotna jest edukacja pacjenta dotycząca choroby oraz dostępnych metod leczenia. W trakcie terapii dermatologicznej trycholog może wspierać chorego poprzez odpowiednio dobraną pielęgnację skóry głowy, co wpływa na komfort i jakość życia.

Współpraca na linii trycholog–dermatolog stanowi dziś jeden z najważniejszych elementów skutecznego leczenia łysienia plackowatego.

Perspektywa pacjenta – znaczenie psychologiczne choroby

Łysienie plackowate to nie tylko problem dermatologiczny, ale również poważne wyzwanie psychologiczne. Utrata włosów często prowadzi do obniżenia samooceny, stresu, a nawet wycofania społecznego.

Dla wielu pacjentów pojawienie się skutecznych terapii, takich jak ritlecytynib, oznacza nie tylko poprawę wyglądu, ale również odzyskanie pewności siebie i poprawę jakości życia. Dlatego tak ważne jest holistyczne podejście do pacjenta, uwzględniające zarówno aspekty medyczne, jak i emocjonalne.

Wnioski dla praktyki trychologicznej i przyszłość terapii

Ritlecytynib stanowi przełom w leczeniu łysienia plackowatego i jest przykładem dynamicznego rozwoju nowoczesnej dermatologii. Terapie celowane, takie jak inhibitory JAK, zmieniają podejście do chorób autoimmunologicznych i dają pacjentom realną szansę na odzyskanie włosów.

Z perspektywy trychologa kluczowe pozostaje wczesne rozpoznanie objawów łysienia plackowatego, znajomość aktualnych metod leczenia oraz właściwe pokierowanie osoby z objawami łysienia platkowatego do lekarza dermatologa. Coraz większe znaczenie ma również interdyscyplinarna współpraca specjalistów, która przekłada się na skuteczność terapii oraz poprawę jakości życia chorych.

O autorce
EWA COGNAC – Specjalistka branż farmaceutycznej i kosmetycznej oraz wieloletnia dyrektorka w międzynarodowych koncernach związanych z urodą i zdrowiem (Laboratoires UPSA, Bristol Myers Squibb, Pierre Fabre Dermocosmetique). Od 2006 roku związana z trychologią, po wielu szkoleniach w kraju i we Włoszech. Szkoleniowiec w zakresie trychologii oraz technik aplikacji produktów. Współtwórca programu szkoleń dla nauczycieli fryzjerstwa prowadzonym przez Monday Akademia Macieja Wróblewskiego i w szkoleniach dla Revlon oraz KaARAL. Współpracowała z Wyższą Szkołą Inżynierii i Zdrowia w Warszawie jako wykładowca trychologii kosmetologicznej. Jako trycholog, współpracowała z wieloma lekarzami między innymi z dr Haliną Brodecką w Kielcach oraz konsultowała z kilkoma gabinetami w Warszawie. Aktualnie związana z warszawskim salonem Sharley. Udziela konsultacji merytorycznych i publikuje artykuły na łamach prasy branżowej i mass Media. Prelegent na kongresach trychologicznych i kosmetologicznych. Członek Polskiego Stowarzyszenia Trychologicznego.
Piśmiennictwo:
1. Angela M. Christiano AM i in. Łysienie plackowate. Podkłady Nat Rev Dis . 2017;3:17011. doi:10.1038/nrdp.2017.11
2. Madeleine K. Crispin MK i wsp. Patogeneza łysienia plackowatego. J Am Acad Dermatol . 2016;74(5):843–856. doi:10.1016/j.jaad.2015.12.036
3. Brett King B i wsp. Ritlecitinib, doustny inhibitor JAK3/TEC, w leczeniu łysienia plackowatego. J Am Acad Dermatol . 2023;88(4):765–774. doi:10.1016/j.jaad.2022.09.051
4. Amy McMichael AJ i wsp. Skuteczność i bezpieczeństwo rytlecitynibu w łysieniu plackowatym: randomizowane badanie kliniczne. Lancet . 2023;401:1518–1529. doi:10.1016/S0140-6736(23)00280-4
5. Brett King B i wsp. Długoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność rytlecytynibu w łysieniu plackowatym (ALLEGRO-LT). J Am Acad Dermatol. 2024. doi:10.1016/j.jaad.2024.01.XXX
6. Jankowiak M. „Łysienie plackowate – obiecujące wyniki trzyletniej terapii ritlecytynibem”. TERMEDIA, 15.04.2026.
7. King B. i wsp. Ritlecitinib in Alopecia Areata – clinical trial data. “Efficacy and safety of ritlecitinib in adults and adolescents with alopecia areata: a randomised, double-blind, multicentre, phase 2b–3 trial“ DOI: 10.1016/S0140-6736(23)00222-2 Published April 13, 2023; https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(23)00222-2/abstract
8. Aktualne rekomendacje dermatologiczne dotyczące leczenia łysienia plackowatego. https://amicusfundacja.org/lysienie-plackowate/dlalekarzy/